หากพูดถึงฉลามหลายคนจะเข้าใจว่ามันเป็นปลากินเนื้อที่ดุร้ายและน่ากลัว แต่ในโลกแห่งมหาสมุทรยังมีกลุ่มฉลามยักษ์ใหญ่ใจดีที่กินพวกแพลงก์ตอนเป็นอาหาร หนึ่งในนั้นคือ ฉลามปากยักษ์ “Megamouth Shark” นั่นเองครับ

ฉลามปากยักษ์ (Megamouth shark) กับปากอันมหึมา

เนื่องจากมันไม่มีชื่อเล่นอย่างเป็นทางการ ผมจะขอเรียกสั้น ๆ ว่า “ฉลามปากยักษ์” ตามชื่อภาษาอังกฤษของมันละกัน ฉลามชนิดนี้จัดอยู่ในกลุ่มเดียวกับฉลามชนิดที่กินแพลงก์ตอนเป็นอาหาร มองจากรูปมันอาจจะดูมีขนาดใหญ่เมื่อเทียบกับร่างกายมนุษย์ แต่เมื่อเทียบกับฉลามในกลุ่มเดียวกันอย่าง ฉลามวาฬ (Whale shark) และฉลามอาบแดด (Basking shark) ถือว่าฉลามปากยักษ์ของเรามีขนาดเล็กที่สุดเลย

ที่มาของชื่อ Megamouth shark มาจากปากทรงกลมที่มีขนาดใหญ่ โดยมีความกว้างได้มากสุดถึง 1.3 เมตร พร้อมด้วยฟันกรอง 50 แถวในขากรรไกรบนและ 75 แถวในขากรรไกรล่าง ส่วนลำตัวของมันจะมีสีน้ำตาลดำท้องขาว มีความยาวสุงสุด 5.5 เมตร และมีน้ำหนักได้มากถึง 1,215 กิโลกรัม เมื่อเทียบกันแล้วสัดส่วนปากของฉลามปากยักษ์ มีขนาดใหญ่กว่าส่วนท้องของลำตัว ทำให้พวกมันว่ายน้ำได้เชื่องช้าดูอุ้ยอ้ายกว่าปลาทั่วไปด้วย

ถิ่นอาศัยของฉลามปากยักษ์ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัด แต่จากรายงานการพบเห็นทั้งหมด 55 ครั้งในประเทศบราซิล, เซเนกัล, ฟิลิปปินส์ และอินโดนีเซีย จึงพอระบุได้ว่าพวกมันสามารถพบได้ในเขตมหาสมุทรแปซิฟิก, มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแอตแลนติก แต่การค้นพบครั้งสำคัญคือเมื่อปี ค.ศ.1990 เพราะนักวิทยาศาสตร์ได้ติดเครื่องส่งสัญญาณวิทยุไว้ที่ตัวฉลามปากยักษ์ เพื่อศึกษาพฤติกรรมในการดำรงชีวิตของพวกมัน

สำหรับพฤติกรรมการดำรงชีวิตของฉลามปากยักษ์นั้น ในช่วงเวลาเช้าจนถึงก่อนอาทิตย์ตก มันจะค่อย ๆ ดำน้ำลงไปในระดับ 140-300 เมตรจากผิวน้ำ เพื่อกินแพลงก์ตอนที่อยู่ในกระแสน้ำอุ่นใต้มหาสมุทร แต่เมื่ออาทิตย์เริ่มตกดินเข้าสู่ช่วงกลางคืน ฉลามปากยักษ์จะลอยขึ้นมาอยู่ในระดับ 15 เมตรจากผิวน้ำ (พร้อมกินแพลงก์ตอนในบริเวณนั้นต่อด้วย) เนื่องจากฉลามเหล่านี้จะดำน้ำลึกในเวลากลางวันจึงทำให้เราพบเห็นพวกมันได้ยากนั่นเอง

อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมการกินของฉลามปากยักษ์อาจจะแตกต่างจากฉลามกินแพลงก์ตอนสายพันธุ์อื่นอยู่เล็กน้อย พวกมันจะไม่อ้าปากค้างทิ้งไว้เหมือนฉลามวาฬแบบที่หลายคนเคยเห็นในสารคดี แต่ฉลามปากยักษ์จะใช้แถบเรืองแสงที่อยู่บริเวณขอบปากบน-ล่าง (ริมฝีปากเรืองแสง) เพื่อล่อให้แพลงก์ตอนเข้ามาชุมนุม ก่อนที่จะอ้าปากฮุบกินอย่างเอร็ดอร่อย แสดงว่าพวกมันจะอ้าปากกินแพลงก์ตอนเป็นช่วง ๆ ไม่อ้าปากค้างไว้ ซึ่งสาเหตุที่พวกมันไม่อ้าปากค้างไว้เหมือนฉลามวาฬอาจเป็นเพราะขนาดของเหงือกที่เล็กเกินไป จึงไม่สามารถกรองน้ำออกจากปากได้ทันหากอ้าปากค้างไว้แล้วว่ายน้ำไปด้วย

บางคนอาจจะมองว่าฉลามปากยักษ์ที่กินแพลงก์ตอนดูไม่ดุร้ายเหมือนฉลามสักเท่าไร น่าจะมุ้งมิ้งเหมือนวาฬเสียด้วยซ้ำ !! จริง ๆ มนุษย์สามารถว่ายน้ำเคียงข้างฉลามปากยักษ์ได้นะครับ แต่ในตอนที่ฉลามปากยักษ์อยู่ในครรภ์ ตัวที่คลอดออกมาแรก ๆ จะกินไข่ที่เหลือ ก่อนที่จะคลอดออกมาเป็นตัว ทำให้ฉลามปากยักษ์คลอดลูกออกมาได้เพียงไม่กี่ตัวในแต่ละครั้ง และเมื่อคลอดออกมาแล้วพวกมันก็จะกลับมากินแพลงก์ตอนเหมือนกับพ่อแม่นั่นเอง

จำนวนทั้งหมด 2384 รายการ
1
2
3
4
5
...
199